مراجعه به احادیث در فهم آموزه های دین، عملکردی آشنا در اندیشه دینی است؛ از همان صدر اسلام، عالمان مسلمان برای فهم ژرفای دین به احادیث مراجعه می کردند از این رو زمانی که سخن از بهره مندی از احادیث در یک حوزه دانشی خاص مانند پزشکی است، استفاده محتوایی از آن اهمیت ویژه ای یافته و ضرورت نگاه تخصصی به موضوع مطرح می شود. امروزه با توجه به اقبال عام و رویکردهای افراطی و تفریطی به طب سنتی، اسلامی، شاهد بروز پیامدهای ناگواری در حوزه سلامت عمومی هستیم که می تواند تردیدی در تمام گزاره های دینی ایجاد نماید؛ هرچند رویکرد عالمان در مواجه با روایات طبی مختلف است، اما غالب عالمان مسلمان، عرضه روایت بر قواعد نقد و پالایش حدیث را لازم می دانند و با توجه به چالش ها و پیچیدگی های بسیاری که در این نوع از روایات وجود دارد بررسی انها از سوی صاحب نظران امری ضرورری است. در این نوشتار با بررسی دیدگاه حدیث پژوهان، مبانی سندی و متنی اعتبار روایات طبی بررسی شده است و در اعتبار سندی روایات طبی، علمای اسلام ضمن اتفاق نظر بر پذیرش روایات طبی متواتر و محفوف به قراین صحت، در حجیت روایات طبی غیر محفوف به قراین که توسط ثقه نقل شده باشد همانند سایر روایات دو دسته شده اند و اختلاف نظر دارند. با توجه به ماهیت تجربی موضوع طب، معیار عدم مخالفت با تجربه و یافته های علمی در میان معیارهای عمومی نقد متن اهمیت ویژه ای دارد. همچنین به بخشی از معیارها در نقد بیرونی اشاره کردیم معیارهایی که در حل پیچیدگی های این دسته از روایات می تواند راهگشا باشد نظیر سنجش اصالت روایت و کتب و بررسی سلامت روایت از حیث تحریف و تصحیف، تقطیع و نقل به معنا.

اعتبارسنجی روایات کتاب مستطرفات السرائر در بخش انتهایی کتاب،  موضوع این پژوهش است. ابن ادریس حلی از محدثان قرن هفتم هجری- که می توان آن را دوران آغاز تغییر معیار صحت احادیث دانست- تعدادی از روایات را از منابع حدیثی دیگر استخراج و به صورت عمدتاً مرسل در کتاب خود درج کرده است. به منظور اعتباربخشی به این روایات، نظرات موافقی  از جانب برخی معاصران وجود دارد. برخی از ایشان با اتکاء بر ادعای ابن ادریس که در تألیف کتاب خود به خبر واحد اعتناء نکرده است و یا با مدنظر قرار دادن سلسله اجازات ابن ادریس تا شیخ طوسی و یا اشاره به روش ابن ادریس در دستیابی به  احادیث به صورت وجاده، سعی در اعتبار بخشی روایات این کتاب دارند. پس از بررسی ساختار کتاب مستطرفات السرائر و واکاوی ادله صحت روایات، مشخص گردید که صحیح دانستن تمامی روایات این کتاب از منظر سندی ناصواب است ؛ بسیاری از آن ها از ارسال خارج نمی شود و بسیاری دیگر به علت ضعف و ناشناسی روات معتبر نیستند. از سویی قراین صحت نزد قدما که احتمالاً مورد کاربست ابن ادریس قرار گرفته اند، برای ما ناشناس است و بر اساس آن نمی توان به صحت تمام روایات این کتاب حکم راند. علاوه بر آن اگر به یک قرینه قدمایی دست یابیم، نمی توان آن را برای تمامی روایات مستطرفات به کار برد، زیرا اگر چه مستطرفات السرائر مجازاً یک کتاب انگاشته می شود، اما در حقیقت مجموعه ای از چند کتاب متفاوت است.

سابقه و هدف: جهت ارزیابی سواد سلامت در بیماران نارسایی قلبی، ابزاری معتبر و قابل اعتماد مورد نیاز است. این مطالعه با هدف اعتباریابی پرسشنامه فارسی سواد سلامت نارسایی قلبی انجام شده است. مواد و روش ها: در این مطالعه روش شناسی، 360 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی پرسشنامه سواد سلامت نارسایی قلبی یا HF-Specific HL Scale (Heart Failure Self care Health Literacy) را در دو مرکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مازندران تکمیل نمودند. داده ها پس از جمع آوری جهت بررسی ساختار عاملی به کمک روایی سازه، روایی همگرا و واگرا ارزیابی شدند. پایایی پرسشنامه به کمک بررسی ثبات درونی(ضرایب آلفای کرونباخ و ثبات سازه) ارزیابی شد. روایی صوری، محتوا و ساختاری مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که پرسشنامه دارای دو عامل "دشواری در درک نسخه ها و جزوات بیمارستانی" و "درک بیماری و سعی در ارتقای دانش آن" است که در مجموع 42/20 درصد واریانس را به خود اختصاص می دهد. ثبات درونی پرسشنامه با آلفای کرونباخ بیش از 0/7 محاسبه گردید. بارعاملی گویه ها بیش از 0/5 بود که نشانه معنی دار بودن گویه ها است. شاخص های برازندگی مدل نشان دادند ساختار عاملی استخراج شده مناسب است. استنتاج: بررسی ساختار عاملی HF-Specific HL Scale در بین بیماران نارسایی قلبی دو بعدی بودن سازه را نشان داد. با توجه به مقبولیت قابل قبول نتایج اعتباریابی پرسشنامه، از نسخه فارسی می توان به طور قابل اعتماد برای اندازه گیری سواد سلامت در بیماران نارسایی قلبی استفاده کرد.

انتساب هر حدیثی به پیامبر2 مستلزم وجود سند برای آن حدیث است. در صورتی که هیچ سندی در متون روایی، برای آن حدیث یافت نشود، انتساب آن به پیامبر2 صحیح نیست. در علم الحدیث، روایاتی را که در هیچ یک از منابع کهن روایی فریقین یافت نشود، با عبارت «لا اصل له» یعنی روایات بی اساس یاد می کنند. عرفا و فلاسفه بدون توجه به این قاعده مهم، انبوهی از روایات بی اساس را به پیامبر2 نسبت داده اند که پالایش این احادیث نیاز به تلاشی گسترده دارد. از جمله این احادیث بی اساس، عبارت «موتوا قبل ان تموتوا» است که به عنوان حدیث نبوی توسط عرفا و فلاسفه در منابع متعدد عرفانی و فلسفی استفاده شده است. این عبارت در هیچ یک از منابع معتبر روایی شیعی و اهل سنت نیامده است که عدم توجه محدثان به این عبارت، حدیث بودن آن را خدشه دار می سازد.

زمینه: مفهوم سواد سلامت دیجیتال از زمان شیوع کرونا اهمیت بیشتری یافته است. ابزارهای معتبر چندانی به منظور تجزیه وتحلیل سطوح سواد دیجیتال وجود ندارد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تطبیق و اعتبارسنجی نسخه لاتین ابزار سواد سلامت دیجیتال (DHLI) مورد­استفاده در شبکه­جهانی COVID-HL در بین دانشجویان ایران است. روش ها: پژوهش ازنظر هدف کاربردی، ازنظر رویکرد و روش گردآوری داده ها توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری متشکل از دانشجویان ­رشته های علوم­ تربیتی، مدیریت، پرستاری و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان بودند و نمونۀ پژوهش شامل 1815 نفر از این دانشجویان بود که با استفاده از روش نمونه گیری ساده داده هایی از آنان جمع آوری گردید. ابزار پژوهش پرسشنامه ای بود که نسخه لاتین DHLI شامل پنج گویه بود و هرکدام سه گویه را در بر­می گرفت. باهدف اعتبارسنجی این نسخه یک نظرسنجی آنلاین با مشارکت 1815 نفر از دانشجویان جامعه مذکور با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده اجرا شد. تجزیه وتحلیل داده­ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و همبستگی پیرسون صورت گرفت. یافته ­ها: دو گویه پرسشنامه دارای مشکلات تقارن و کشش بودند که از تجزیه وتحلیل حذف شدند. چند نمونه تحلیل عاملی اکتشافی به منظور استخراج دو مدل (سه­عاملی و چهار­عاملی) برای آزمون تحلیل عاملی تأییدی صورت گرفت و ساختار چهار­عاملی مشتمل بر جستجوی اطلاعات، محتوای خودساخته، ارزیابی اعتبار و تعیین ارتباط، تائید شد و سازگاری درونی مطلوبی داشت. نتیجه گیری: ازآنجایی که نسخۀ لاتین ابزار سواد سلامت دیجیتال از معیارهای روان سنجی مطلوبی برخوردار، است. بنابراین، می توان با سطوح بالایی از اطمینان در ارزیابی سواد سلامت دیجیتال دانشجویان از آن استفاده نمود. با توجه به یافته­ها، مطالعاتی بر روی گروه­های هدف مختلف لازم است تا ابعاد کاربست این ابزار در بین آن ها مشخص گردد.

زمینه و هدف: مفهوم امیدواری در نوجوانان و نیز نقش آن در سلامت این گروه از افراد جامعه بسیار اهمیت دارد. لذا وجود مقیاسی معتبر و پایا جهت اندازه گیری این مفهوم ضروری می باشد. هدف از انجام این پژوهش، روانسنجی (اعتبار و پایایی) "مقیاس امیدواری نوجوانان" در دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران بوده است.مواد و روش ها: در این پژوهش روش شناسی، 1918 دانش آموز دختر و پسر مقطع دبیرستان از مناطق 3، 5، 9، 10 و 18 آموزش و پرورش تهران به روش تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و "مقیاس امیدواری نوجوانان" را به همراه پرسش نامه ویژگی های دموگرافیک و مقیاس خودکارآمدی شرر و همکاران (مقیاس ملاک) تکمیل کردند. اعتبار ابزار به روش اعتبار سازه و اعتبار ملاکی تعیین گردید و پایایی نیز از طریق محاسبه ضریب همسانی درونی و آزمون مجدد تعیین شد. داده ها از طریق انجام تحلیل عاملی، محاسبه ضرایب همبستگی و آلفای کرونباخ تحلیل گردید.یافته ها: اعتبار سازه مقیاس به کمک تحلیل عاملی اکتشافی بررسی شد که وجود دو زیر مقیاس "تفکر خوش بینانه نسبت به آینده" و "تفکر بدبینانه نسبت به آینده" را نشان داد. ضریب همبستگی نمرات "مقیاس امیدواری نوجوانان" با ابزار ملاک "مقیاس خودکارآمدی" شرر و همکاران، r=0.588 (P<0.001) به دست آمد. ضریب آلفای کرونباخ مقیاس، a=0.834 و همبستگی نمرات مقیاس در دو بار اجرای آن، r=0.445 محاسبه گردید.نتیجه گیری: "مقیاس امیدواری نوجوانان"، از اعتبار و پایایی مناسب برخوردار است و می توان از آن به منظور اندازه گیری امیدواری در نوجوانان استفاده نمود.

هدف اصلی این پژوهش طراحی تست توانش استاد ترجمه (TTCT) و بررسی روایی سازه این تست بود. برای این منظور، با در نظر گرفتن نظرات و دیدگاه های علمی سه کارشناس بین المللی در حوزه مطالعات ترجمه، تست طراحی شد. پس از اتمام طراحی TTCT، از چهار استاد ترجمه که در دانشگاه های داخلی مشغول به کار هستد دعوت شد تا در جلسات مصاحبه شرکت کنند و ضمن پاسخگویی به سوالات نظر خود را پیرامون آن بیان کنند. روایی سازه این تست به صورت کیفی و با نرم افزار NVivo تایید شد. بر اساس مدلی که از NVivo گرفته شد، چهار حوضه اصلی TTCT شناسایی شد که دو حوزه آن سازه آزاد و دو حوزه دیگر سازه درختی بودند. سازه های آزاد، عبارتند از مهارت های تدریس و دانش تخصصی ترجمه و سازه های درختی عبارتند از روش تدریس و توانش ترجمه ای. در پایان، نتایج پژوهش حاضر در حوزه مطالعات ترجمه مورد بحث قرار گرفت.